[Sách] Mùa xương

MÙA XƯƠNG – MỌI THỨ MỚI CHỈ LÀ BẮT ĐẦU

Đây không phải là một review, hãy cân nhắc khi đọc. Và nếu đã đọc, isis mong bạn sẽ đọc đến cùng.

 

Bạn đang đọc: [Sách] Mùa xương

Entry không chứa yếu tố quá khích hay châm biếm, móc mỉa.

Tác giả: Samantha Shannon

Tựa đề: Mùa xương – The bone season

Thể loại: Văn học Anh, phiêu lưu giả tưởng

Dịch giả: Nhiệt Xích

Công ty xuất bản: Nhã Nam

Một số thông tin khác: Sách giấy ngà, 444 trang, là tập 1 của bộ truyện dự định kéo dài 7 tập.

Hãy bắt đầu bằng những lý do bạn không nên đọc Mùa xương trước nhé.

1. Nếu bạn là một fan ( cuồng, cuồng nhiệt, chân chính hay cái gì đại loại thế ) của J.K.Rowling và chuỗi truyện Harry Potter thì có lẽ rằng nên xem xét khi đọc / mua Mùa xương. Ban đầu khi isis tìm tin tức về cuốn sách qua google, thông tin bằng tiếng Việt thu được là Samantha Shannon được kì vọng là J.K.Rowling tiếp theo của Anh quốc. ( Hình như ) Nhà xuất bản Mùa xương cũng có tham vọng thành công xuất sắc như nhà xuất bản HP, isis cũng không nhớ nữa vì những thông tin kiểu ấy chỉ mang lại thị phi, dễ gây nên những cảm xúc không tích cực, không khách quan khi tiếp đón một tác phẩm mới. Sau khi kiểm tra trên những trang viết bằng tiếng Anh, đặc biệt quan trọng qua goodreads thì cụm “ the next J.K.Rowling ” không phải mẫu sản phẩm chém gió của thợ báo Nước Ta. Quan điểm của isis thế nào về Harry Potter và Mùa xương cũng như cô Rowling và Samantha sẽ được trình diễn ở sau .

Cũng phải nói rằng admin fanpage Nhã Nam đã rất khôn ngoan khi không đưa loại thông tin nhạy cảm này lên. Rõ ràng điều đó sẽ làm tác động ảnh hưởng đến doanh thu bán sách. Lời trình làng sau cuốn sách và ở bìa gập thì vẫn muôn thuở những câu ca tụng. Và với vài người nhạy cảm hay biết đề phòng trước những dạng “ hiện tượng kỳ lạ văn học ”, “ cây bút trẻ kĩ năng ” abc xyz thì những lời quảng cáo này sẽ làm mất ít nhiều thiện cảm .

2. Đọc khoảng 2, 3 chương đầu của Mùa xương sẽ có cảm giác không thể/ khó có thể theo được câu chuyện. Nó rối rắm, có vài phần mơ hồ, lộn xộn hay nói cách khác là một đống lanh tanh bành. Điều này gây ra một phần là bởi ý tưởng của tác giả, cách đặt tên của tác giả cho những hiện tượng, sự vật… trong tương lai; phần còn lại là do công cuộc dịch thuật. Từ ghép theo lối Hán-Việt quá nhiều, nhiều từ còn cho isis cảm giác giống những từ convert trong ngôn tình. Nhiều chỗ có thể lựa chọn một cách diễn đạt phổ thông, dễ hiểu hơn. Đơn cử vài ví dụ sau:

Ngay từ những trang tiên phong, tác giả đã cung ứng cho người đọc một bảng phân loại “ thấu thị ” và một sơ đồ đất đai. Trong đó những thuật ngữ ắt sẽ làm nhiều người sợ hãi khó hiểu, sốc … isis đoán vậy. Các từ / cách định danh đó kiểu như : “ bốc sư ”, “ thanh đồng ”, “ ngoại cảm ”, “ xuất thần ”, “ khán tửu ”, “ bốc bôi ”, “ chiêm diêm ”, “ mộng hành ” … Isis không biết nhiều chữ Hán nhưng cũng có thao tác với những chữ kiểu này rồi nên thấy cũng không có yếu tố gì khi tiếp cận, thậm chí còn còn mỉm cười khi thấy từ “ thanh đồng ” – một từ quen thuộc vô cùng với cá thể isis. Còn với đại đa số fan hâm mộ thì isis không dám chắc .

Trong mấy chương đầu, những khoanh bằng bút chì của isis quanh những từ không hiểu nghĩa và quanh những chỗ diễn đạt khó hiểu khá nhiều. Ví dụ :

Trang 15: “Nên nếu cần có đứa hớt lẻo chuyện to chuyện nhỏ trong phân khu I-4, cứ yên trí lớn là Jaxon sẽ cho vời đến bổn cô nương đây”. Có nhất thiết phải dùng cụm bổn-cô-nương không hả giời? Ngôn tềnh tràn lan còn chưa đủ sao mà phải bê vào một câu chuyện có bối cảnh nước Anh.

Trang 16: “Nó dụ tôi qua thanh khí như cậu tiêu đăng (?) vung vẩy cái đèn, vọt qua rồi lại khuất sau những tâm não khác”.

Trang 17: “Đây là nơi duy nhất trên đời tôi có thể đọc, xem hoặc làm bất cứ thứ gì tùy hỉ”. Tùy-hỉ, ôi đừng thế chứ!

Trang 27: “Tôi nhận thức được tình hình chỉ nửa giây trước kẻ đồng toa”. Ý dịch giả là kẻ cùng toa (tàu)?

Cũng trong trang này, “Tôi biết sắp có chuyện gì: hai thằng Âm binh đi rỏn (?)”.

v … v … Ngoài ra còn có 1 đoạn dịch giả có dùng cụm “ kính nhi viễn chi ” ( rút gọn từ lời của Khổng Tử, không thiếu là “ kính quỷ thần nhi viễn chi ” nghĩa là : quỷ thần thì nên kính nhưng [ vì không biết thế nào ] cần tránh xa – isis chú ) mà không có chú thích. Nếu không phải người đã từng học qua hoặc có google-sama bên cạnh chỉ điểm thì sợ sẽ chả hiểu thế ý là gì .

Vấn đề dịch thuật isis sẽ trình diễn tiếp ở phần bên dưới .

3. Lý do nữa bạn không nên mua Mùa xương : đó là cách hành văn. Ban đầu, isis nghĩ đây lại là bệnh của bên dịch thuật của Nhã Nam. Nhưng sau khi đọc comment trên goodreads, xem ra việc câu cú ngắt lung tung, không thấy chủ ngữ, vị ngữ là cách viết của tác giả chứ không phải lỗi dịch giả. Hẳn là một nguyên do hài hòa và hợp lý để anh / chị nào đó cảm thán trên goodreads là muốn ném sách vào tường. Isis là người cực kỳ kì thị những câu văn sai ngữ pháp, không tuân thủ những quy chuẩn ngữ pháp tối thiếu. Sự kì thị đó luôn luôn dẫn đến sự kì thị luôn cả tác giả .

4. Đọc hết tập 1 của bộ sách, hơi mơ hồ trong việc xác lập thông điệp đơn cử của câu truyện là gì. Tóm tắt lại hàng loạt diễn biến là một điều … khó. Isis không biết mở màn từ đâu và như thế nào mới bộc lộ được hết niềm tin, nội dung của Mùa xương .

Sang phần tiếp theo nhưng đây không phải là phần nêu lý do nên đọc Mùa xương.

1. Về mặt nội dung, cốt truyện

Nếu hỏi có gì đó thật mới về nội dung hay không thì với cá thể isis, tôi nghĩ Mùa xương mới. “ Mới ” là một khái niệm vốn rất trừu tượng, người Việt vẫn có câu “ cũ người mới ta ” đấy thôi. Ai đọc nhiều, xem nhiều, thưởng thức nhiều có lẽ rằng sẽ thấy Mùa xương chả có cái gì rực rỡ, hấp dẫn nhưng isis thì lại thấy có .

Samantha vẽ ra một viễn cảnh tương lai khi một thể chế chính trị tên là Scion sinh ra. Thể chế đó ra sức bảo vệ những điều thông thường và thanh trừng những thứ bất-bình-thường. Thứ bất-bình-thường ở đây chính là những “ thấu thị ” – những người có cái nhìn xuyên suốt, xuyên thấu, tiếp xúc được với vong hồn bằng những phương pháp khác nhau tùy vào năng lượng bẩm sinh. Có một sự phân định rạch ròi giữa thấu thị với bọn “ vô minh ” – người thông thường, cũng như J.K.Rowling phân biệt phù thủy, pháp sư và Muggle vậy. Thế giới mới ấy là sự hòa trộn tương đối hài hòa giữa công nghệ tiên tiến văn minh và những điều gần gần với sự phù phép .

Một đại cảnh lớn, một thế giới đầy rẫy mới mẻ nhưng tác giả lại dùng ngôi 1 để kể, tôi cho đó là một sự mạo hiểm. Nhưng Samantha đã xoay sở không đến nỗi quá vụng về trong sự lựa chọn của mình. Có lẽ một phần bởi nữ nhân vật chính của cô – Paige Mahoney – là một dream walker, một “mộng hành”, một người có khả năng xê dịch và ưa xê dịch.

Như tất cả các nhân vật chính bất kể nam nữ trong những seri truyện hay manga dài dằng dặc, Paige cũng là trùm, là thứ nghìn năm có một, độc nhất vô nhị, quý hiếm, quý giá blah blah. Ôi thôi nào, đâu phải chỉ có mỗi Samantha làm vậy với nữ chính của mình nên đừng chê cô ấy đi vào lối mòn. J.K.Rowling cũng làm vậy với Harry Potter. Còn trong manga thì thôi khỏi nói đi nhé, nhân vật chính có bao giờ không phải hàng khủng đâu. Eren trong Attack on Titan, Naruto trong Naruto, Allen Walker trong D-Gray man, Usagi-chan trong Sailor moon… Yên tâm là kể đến sáng mai cũng chưa hết đâu. Nhân vật chính không khủng thì hình như câu chuyện không phát triển được tiếp vậy. Paige cũng thế. Trong thang chia thấu thị, cô ấy ở bậc cao nhất, nằm vào hàng xuất thần. Xuất thần chia làm hai loại là mộng hành và tiên tri. Mộng hành cao hơn tiên tri vì có thể đẩy linh hồn ra ngoài thể xác và thâm nhập vào đầu óc người khác.

 

Tôi có cảm tình với Paige vì đến trang cuối cùng của Mùa xương, cô ấy chưa hóa thánh và tôi mong cô ấy đừng có hóa thánh trong tương lai, tha thiết đấy. Paige có những điểm đáng yêu của một cô gái mười chín tuổi, cũng yêu thích một ai đó, cũng rung động trước ai đó. Đồng thời, cô ấy cũng có những ham muốn của mình, cũng có những nỗi sợ hãi cá nhân nhưng không để những điều đó biến cô trở thành cái rốn của vũ trụ. Paige hoang dã, bụi đời một cách vừa phải, khôn ngoan một cách vừa phải, dũng cảm một cách vừa phải. Nhưng cô ấy muốn gì, cô ấy thực sự là người thế nào, cô ấy hướng đến điều gì hay Samantha muốn đạt được mục đích gì sau toàn bộ bộ truyện thì tôi không biết. Tất cả còn bị phủ một tấm màn mờ chưa hé lộ chút nào. Khi chưa rõ cái đích hướng đến, người đọc sẽ dễ thấy chán nản và mất phương hướng.

Cả Paige lẫn Mùa xương như một sự chào sân của Samantha, đưa người đọc đến và làm quen với một thế giới mới. Thế giới đó có những cái của thế giới cũ như London, Oxford, Ireland nhưng đồng thời cũng ngập ngụa những cái mới. Tôi mừng vì mình đã đọc Mùa xương trước, nó sớm muộn gì cũng sẽ được chuyển thể thành phim thôi. Nếu không sẽ lại rơi vào thảm cảnh giống Warm Bodies, mặc dù truyện hay hơn những dù đọc xong đã lâu nhưng tôi mãi vẫn không viết nổi một entry nào ra hồn.

Sự lựa chọn của Samantha không tệ, tối thiểu đến giờ chưa đủ cơ sở để nói cô ấy tệ. Nhưng để vượt qua hay bắt kịp J.K.Rowling thì tôi nghĩ là khó và không hề. Đơn giản vì Samantha lựa chọn một nữ nhân vật chính. Không hiểu sao tôi luôn cảm thấy như vậy thì chỉ lôi cuốn được fan hâm mộ nữ tầm 17, 18 tuổi trở lên thôi. Rowling thì khác, cô lôi cuốn được fan hâm mộ từ cả hai giới, từ nhiều lứa tuổi .

Vấn đề nữa là cách kể chuyện của Samantha hơi vồ vập, hơi hấp tấp vội vàng và thiếu một kế hoạch cụ thể nên tạo ra sự hỗn loạn trong câu truyện của mình. Cô ấy dữ thế chủ động lựa chọn một cách kể xen kẽ quá khứ, hiện tại, cứ bày mọi thứ ra đấy hẵng rồi từ từ về sau lý giải hết. Nhưng Samantha đã quên quốc tế của cô ấy KHÁC quốc tế đại trà phổ thông mà fan hâm mộ thuận tiện tiếp cận. Khi đưa ra quá nhiều thuật ngữ mới, người đọc dễ bị ngợp, không hề thích nghi kịp và nghĩ : mình đang đọc cái quái gì vậy. Rowling mưu trí hơn khi chầm chậm, chầm chập đưa fan hâm mộ xâm nhập vào quốc tế phép thuật kì quặc và mới mẻ và lạ mắt của mình thay vì nhấn ngập đầu họ xuống .

Mùa xương đề cập đến giao ước giữa loài người – mà cụ thể là những kẻ đứng đầu thể chế Scion – với Rephaite (một nhóm các sinh vật từ nơi khác đến, tạm thời isis cũng chỉ biết đến vậy) để hai bên cùng có lợi trong công cuộc loại trừ/ lợi dụng thấu thị. Scion ghê tởm thấu thị. Rephaite cần thấu thị để sinh tồn. Và cả hai đều cần thấu thị cho một cuộc chiến lớn với Emite – một sinh vật khác nữa đang đe dọa thế giới. Đại ý là như vậy nhưng thú thực, đây là trọng tâm, là cốt lõi nhưng Samantha nói về nó quá hời hợt, quá mơ hồ nên người đọc khó hình dung ra điểm rơi của câu chuyện là ở đâu, trung tâm câu chuyện ra sao để từ đó mọi tình tiết sẽ xoay quanh nó. Vậy nên Mùa xương thiếu sự kịch tính, tính xuyên suốt cần thiết. Emite được đưa ra rất ghê tởm nhưng lại cho isis cảm thấy nó xuất hiện làm màu cho đủ bối cảnh đổ nát tương lai như bao tác phẩm khác.

Bản thân Mùa xương thiếu một thông điệp đơn cử và một trình tự rõ ràng, kiểu như tổng thể những diễn biến ấy hướng đến điều gì, điều đó để làm gì. Mùa xương chỉ như một cái phớt nhẹ trên má của quốc tế mới mà thôi, chưa đâu vào với đâu, chưa có thứ gì thực sự sắc bén hết. Tôi nghĩ rằng trong những bộ tiểu thuyết dài hơi, người viết phải xác lập được tiềm năng sau cuối của cả tác phẩm lớn và tiềm năng nhỏ của từng tập truyện. Mỗi tập truyện nhỏ phải hé lộ điều gì đó dẫn đến kết thúc lớn. Mỗi tập truyện nhỏ khép lại phải thỏa mãn nhu cầu được người đọc về lượng thông tin, thông điệp và mục tiêu riêng của từng mảnh ghép. Nhưng Mùa xương thì không hay chưa làm được điều đó. Việc Paige đi từ London đến Oxford, gặp gỡ Hộ vương, tham gia bạo loạn ở đầu cuối là để làm gì ? Nếu chỉ vì giành lại tự do, quay lại Lodon với Bảy Ấn – nghiệp đoàn cũ của cô ấy – thì chưa đủ bởi khát vọng tự do hay lý tưởng Samantha biểu lộ ra chưa thật thâm thúy khi mà mối liên hệ giữa Paige và Bảy Ấn cũng không quá thắm thiết. Nhưng nếu để mở cái gì đó ghê gớm hơn cho quốc tế thì cũng không hẳn, Mùa xương chưa phải kiểu gợi mở đó .

Tôi không cần thánh nữ cứu quốc tế, cũng không hứng thú lắm với những cuộc đại chiến đầu rơi máu chảy định đoạt vận mệnh quả đât. Tôi cần và chờ đón sự gọt giũa tỉ mỉ những chi tiết cụ thể đời thường, biến chúng trở nên thâm thúy bởi tôi có cảm xúc Samantha đang thiết kế xây dựng một nhân vật nữ chính phảng phất sự ích kỷ. Paige chỉ thích chu du cho mình, chỉ thích hạn chế quốc tế của mình trong một số ít ít người, cũng không có nỗi huyết hải thâm thù nào lớn tướng, tuyệt đối không phải người có tấm lòng biển cả mà chỉ có sự trắc ẩn mà thôi. Một nhân vật như thế khi bị cuốn vào cuộc hỗn chiến và buộc phải lựa chọn sẽ là một mảnh đất phì nhiêu để khai thác .

2. Về nhân vật

Tuy Mùa xương kể bằng ngôi 1 nhưng qua những đoạn hồi tưởng, qua cảm xúc, suy nghĩ của Paige, những nhân vật khác hiện ra tương đối rõ ràng, sinh động.

Một Liss ấm áp, chân thành nhưng lý do để chị thân thiết với Paige thì hơi mờ nhạt, chưa đủ yếu tố để dẫn đến sự xúc động.

Một Nick – chàng tiên tri của Bảy Ấn – như ánh nắng ấm áp trên cánh đồng hoa anh túc, hoàng tử trong hồi ức của Paige. Câu chuyện của NickPaige khá cổ điển nhưng không sến sẩm, không có những chi tiết điên rồ mắc mửa. Thậm chí đến đoạn kết, Mùa xương còn có chút bất ngờ. Một chàng trai tốt, lịch thiệp, ngọt ngào và luôn cho người ta cảm thấy ham muốn sự trân trọng anh dành cho Paige. Nhưng Nick không phải nam chính.

Một Jaxon Hall – Nhiếp hồn trắng, ông chủ, người đứng đầu Bảy Ấn – biến thái, gàn dở, máu lạnh và tài giỏi một cách uy hiếp người khác. Jaxon là người tốt với những ai ông ta cho là có giá trị với mình. Jaxon rất thú vị, bá đạo một cách thú vị.

Michael – thấu thị ở bên cạnh Hộ vương, vốn là một bách thanh (thấu thị có khả năng nghe được ngôn ngữ riêng của vong, có thể hát) nhưng đã đánh mất giọng nói của mình – cậu bé xuất hiện rất ít nhưng tôi rất thích, có lẽ vì tôi mường tượng được sự đáng yêu của cậu ấy.

Hộ vương Arcturus Mesarthim – huyết phò mã của huyết bá Nashira Sargas. Nếu chúng ta là con người, các thấu thị cũng là người (dù là một loại người đặc biệt) thì Hộ vương, Nashira cùng những kẻ to lớn, đẹp đẽ và tàn bạo đang thống trị Sheol I (tức Oxford cũ) lại là một thứ gì rất khác. Họ là giống loài Rephaite. Dù như vậy nhưng dòng họ Sargas vẫn nắm quyền lớn nhất, vương giả và đàn áp những kẻ khác, có quyền lựa chọn kẻ sẽ kết hôn với mình. Và Arcturus Mesarthim cũng “được” an bài như vậy. Nói về kẻ này có lẽ nên nói đến sự lịch lãm, bình tĩnh, trưởng thành và chừng mực. Nhưng tại sao Nashira lại giao Paige cho phò mã của mình quản giáo trong khi hắn từng có tiền án bạo loạn lật đổ? Tại sao hắn lại muốn giúp thấu thị, tại sao hắn lại muốn chống lại nhà Sargas? Samantha đã thiếu sự khắc họa bước chuyển tinh tế trong nội tâm của Hộ vương từ một kẻ mang vết sẹo của sự phản bội do con người mang lại sang tiếp tục tin tưởng con người, tin tưởng Paige. Điều gì khiến hắn coi trọng, nâng niu cô mộng hành ấy? Điều gì khiến hắn muốn một lần nữa chống lại nhà Sargas bất chấp cả cái chết?

Có thể một phần do Mùa xương kể bằng ngôi 1 nên dẫn đến những hạn chế trên. Cũng có thể Samantha muốn giữ lại nhiều điều để dần dần kể trong những tập sách sau chăng? Về phía cá nhân, isis luôn bị hấp dẫn bởi những người đàn ông lớn tuổi, từng trải nên đương nhiên dành một tình cảm đặc biệt cho Hộ vương.

Paige Mahoney: Như đã nói ở trên, Paige là một cô gái vừa phải, đa diện. Tính đến thời điểm này, cô ấy chưa có phần tính cách nào bị đẩy ra khỏi giới hạn có thể chấp nhận được của isis. Nhưng ở một mặt khác, nếu để nói Paige là người thế nào thì tôi lại không dễ dàng trình bày được. Với một cuốn tiểu thuyết kể bằng ngôi 1 nhưng Samantha không khắc họa cá tính nhân vật “tôi” một cách rõ ràng thì có thể coi đó là vấn-đề-lớn. Paige có phần bụi đời, không tuân theo luật lệ bởi cô sống ở thế giới ngầm. Nhưng nét cá tình này chỉ được thể hiện ở cách dùng tiếng lóng. Thế giới bóng tối ẩn dưới London cũng chỉ được thể hiện như vậy. Mà rõ ràng, thế là chưa đủ. Paige không có ước mơ hay lí tưởng gì to tát, cụ thể. Cô chỉ thích du hành, thích đừng ai đụng đến thế giới của mình vì cô ấy có thể tự lo được. Nhưng trùm lên nhân vật này vẫn có cái gì đó nhờ nhờ, nhàn nhạt, thiếu rõ ràng. Điều gì thôi thúc cô ấy tiến về phía Hộ vương? Điều gì thôi thúc cô ấy chống lại Nashira để thoát khỏi Sheol I rồi quay về London? Samantha đã thiếu một động lực rõ ràng thúc đẩy hành động của nhân vật này.

Mối quan hệ giữa Paige với những nhân vật dù quen đã lâu (như Bảy Ấn, như cha đẻ) hay những người mới quen (như Liss, Hộ Vương, David…) được nói đến nhiều nhưng chưa đủ sâu sắc. Theo tôi, Samantha chủ động khắc họa những mối quan hệ đa chiều, vừa tốt vừa không tốt, vừa lý tưởng nhưng cũng vừa thực tế đến thô thiển. Nhưng cô ấy mới chỉ dừng lại liệt kê những chiều cạnh khác nhau của những mối quan hệ chứ chưa hề đào sâu xuống. Quan hệ ít nhất có hai chiều nhưng nhiều khi, Samantha chỉ “kể”, chỉ thuật lại những việc đã diễn ra mà quên mất điều ấy ảnh hưởng thế nào đến “tôi” – Paige.

Để đánh giá là thành công nhất trong việc xây dựng những mối quan hệ, tôi sẽ chọn cặp đôi PaigeNick. Không nói nhiều nhưng chi tiết đủ đắt, xúc cảm đủ tinh tế để cuốn người đọc vào dòng tâm trạng của Paige. Tôi hơi tiếc khi tác giả để đoạn cuối, PaigeHộ vương tiến tới quá nhanh, hơi nóng bỏng vượt quá cái ngưỡng mối quan hệ của họ đang phát triển đến. Nếu tiết chế hơn, nếu vẫn giữ sự trân trọng của Hộ vương như từ đầu đến giờ và chỉ cần một vài cử chỉ âu yếm, ngọt ngào đã là đủ rồi.

3. Về dịch thuật và những vấn đề thị phi

Isis không hiểu lắm về dịch thuật, cũng chưa đọc một tác phẩm gốc nào ( vì ngu ngoại ngữ đó mà ) nên phần này chỉ nhằm mục đích trình diễn những tâm lý cá thể. Có chỗ nào xuẩn ngốc thì mong mọi người lượng thứ .

Tôi trọn vẹn ưng ý với quan điểm của nhiều người rằng : Harry Potter thành công xuất sắc ở Nước Ta một phần đông nhờ năng lực chuyển ngữ của cô Lý Lan. Việc Lý Lan giữ được ý thức, ý tưởng sáng tạo của J.K.Rowling như thế nào isis không đủ tầm về ngôn từ để bàn. Còn nếu chỉ nhìn từ góc nhìn của fan hâm mộ, Lý Lan đã chuyển tải nội dung, nhân vật một cách sinh động đến người đọc. Cách dịch những tên gọi, những địa điểm, tiếng lóng … của dịch giả làm người đọc không chỉ nắm được yếu tố một cách tường minh mà còn khơi gợi được sự thú vị, qua đó cảm nhận truyền thống riêng của bản dịch tiếng Việt và một phần nào đó truyền thống của Rowling .

Nói đến Lý Lan ở đây không nhằm mục đích so sánh hay nâng người này, đạp người kia xuống. Isis nhìn thấy và muốn nhấn mạnh vấn đề nỗ lực của dịch giả Mùa xương khi cố gắng nỗ lực chuyển ngữ những cách gọi tên, định danh, cách dùng từ thông tục trong nguyên tác. Tuy nhiên khác với cô Lý Lan, tôi không dám chắc dịch giả Nhiệt Xích đã thành công xuất sắc được như vậy. Việc này nhờ vào ở năng lượng, phụ thuộc vào ở mục tiêu dịch thuật và cũng phụ thuộc vào ở bản thân tác phẩm gốc nữa. Trên goodreads, tương đối người than vãn tại sao Samantha tạo ra nhiều từ ngữ mới thế, thậm chí còn có người còn như vậy là làm màu, vô tội vạ, là bắt chước J.K Rowling. Isis chưa đọc Chúa tế những chiếc nhẫn của J.R.R. Tolkien nhưng Khoai tây muối – biên tập viên ( ác ôn, bất đắc dĩ ) của tôi – có nói đại ý thế này : J.R.R Tolkien đã tác động ảnh hưởng sâu rộng đến những người viết về / tạo dựng những quốc tế tưởng tượng sau ông. Nhiều người khen ngợi Rowling thế nọ và thế kia nhưng không biết có bao nhiều người nhận ra bản thân Rowling lẫn Harry Potter chịu nhiều tác động ảnh hưởng từ những tác phẩm của Tolkien .

Isis cho yếu tố ở đây là : làm mới như thế nào trên nền những cái cũ, những cái mà người ta đã quen. Thế giới sách càng lan rộng ra, đọc càng nhiều, xem càng nhiều thì năng lực được-làm-ngạc-nhiên và làm-ngạc-nhiên càng trở nên khó khăn vất vả. Khi tạo ra cái mới, làm thế nào để nó được tiếp đón, được hiểu đúng như nó trong đầu tác giả là một việc không dễ. Cũng trên goodreads, có một fan hâm mộ đã khá bức xúc khi Samantha gọi quốc tế thực mà tất cả chúng ta đang sống là nhục giới hay cõi thịt. Không biết có phải do độc lạ văn hóa truyền thống hay không nhưng tôi rất thích cách Samantha gọi quốc tế mà người thông thường nhận ra là “ cõi thịt ”, để phân biệt nó với “ thanh khí ” – quốc tế có chứa vong hồn. Điều đó đó rất gần với truyền thống cuội nguồn phương Đông. Tôi nghĩ ví dụ này đủ để thấy việc chiêm ngưỡng và thưởng thức một cái gì đó phá cách thật không đơn thuần .

Quay lại với bản dịch Mùa xương, trừ một số ít yếu tố đã được nêu ra ở trên, về cơ bản isis khá thích cách chuyển ngữ những cách định danh trong tác phẩm. Nó cho thấy dịch giả thực sự góp vốn đầu tư, thực sự nỗ lực tìm một thứ gì đó thích hợp trong tiếng Việt để diễn giải ý tưởng sáng tạo của Samantha. Có thể lấy mấy ví dụ sau .

Samantha xây dựng một bảng phân chia thấu thị, trong đó tuy cùng có khả năng tiên đoán tương lai nhưng lại có hai dạng: Bốc sư và chiêm sư. Bốc sư, bản thân từ “bốc” có nghĩa là bói, đây là một từ Hán – Việt khá cổ và chắc là khá lạ. Muốn bói thì phải thông qua phương tiện nên Bốc sư lại chia làm hai dạng: Khán sư và Thường bốc (bói 1 cách bình thường, phổ thông). Khán trong “khán sư” nghĩa là nhìn, thế nên có khán băng (soi băng), khán thủy (soi nước)… để thấy tương lai. Còn với Thường bốc thì có bốc phủ (bốc búa, cái búa ấy, “phủ” cũng là 1 từ Hán-Việt giờ rất ít dùng, nếu isis không từng đọc Lịch triều hiến chương loại chí thì cũng không biết), bốc bài (bói bài), bốc kinh (bói sách, lại nghĩ đến trò bói Kiều, nhất định khi nào phải thử mới được)…

Như đã nói ở trên, isis rất thích cách gọi những thấu thị có năng lực liên hệ với thanh khí qua nhập hồn, hoàn toàn có thể để vong nhập vào mình gọi là thanh đồng. Từ tương tự trong tiếng Việt mà dịch giả đưa ra khớp với sáng tạo độc đáo của Samantha. Có điều, đây không phải một từ quá phổ cập, chưa kể nếu phẫu thuật kỹ hơn nữa dưới quan điểm sặc mùi bệnh nghề nghiệp của isis thì hoàn toàn có thể chọn từ “ đồng cốt ” để dịch thì sẽ tốt hơn. Cơ mà nếu nhìn theo một cách khác nữa, đại trà phổ thông hơn ( đại trà phổ thông không có nghĩa là đúng chuẩn về mặt thực chất khoa học nhé ) thì “ đồng cốt ” làm người ta nghĩ đến phù thủy chứ không nghĩ đến nhập hồn. Thôi được rồi, lảm nhảm rồi. Ý isis chỉ là việc dịch thực sự rất khó đấy, không dễ tí nào đâu TT ^ TT

Trong nhóm Hung thần có 1 loại gọi là Bất khả độc. Bảy Ấn cũng có một bất khả độc. “ Độc ” ở đây nghĩa là đọc. Trong Mùa xương cũng nói rõ, đến cả mộng hành như Paige cũng không nhìn thấy huyền quang của Bất khả độc có hình dạng, sắc tố ra làm sao .

Isis cho rằng giải pháp dịch mà dịch giả Nhiệt Xích đưa ra khá ổn mặc dầu khá khó để tiếp cận một quốc tế cái gì cũng mới mẻ và lạ mắt như vậy .

Trên goodreads có những người dành nhiều thiện cảm cho Mùa xương, thường nhìn nhận truyện ở mức 3 – 4 sao / 5 sao. Nhưng cũng có người thẳng thừng cho 1 sao, thậm chí còn còn nói nếu có mức thấp hơn nữa thì cũng cho. Isis không bàn việc nhìn nhận này mà chỉ thấy không biết vô tình hay hữu ý mà những comt bắt lỗi, chê bai ( từ chê có cơ sở đến móc mỉa, đâm chọt ) dù ít dù nhiều đều phải kéo cái tên J.K. Rowling vào. Đó hoàn toàn có thể là một cách phản ứng lại với những điều nhà báo ca tụng Samantha, cốt chứng tỏ cô-ả-đó-chả-giỏi-thế-đâu ; cũng hoàn toàn có thể đó là một cách nêu cao quan điểm và chứng minh và khẳng định vị trí số 1 của Harry Potter trong dòng truyện mần nin thiếu nhi. Nhưng Mùa xương không phải truyện mần nin thiếu nhi, nó dành cho fan hâm mộ nữ từ 15 tuổi đổ lên trên. Cách giãy nảy lên như đỉa phải vôi của tương đối người làm isis thấy hơi buồn cười và càng thêm kì thị loại fan cuồng thích đặt cái mình thích lên bàn thờ cúng. Một câu truyện không đủ tốt thì dù nhà báo có tâng đến đâu cũng chỉ như gió thoảng mà thôi .

 

Khi đọc Mùa xương, tôi cũng nghĩ đến Harry Potter khi nhìn thấy dấu ấn số 7, khi phát hiện một, hai điểm tương đương. Nhưng chỉ dựa vào đó để quy kết việc rập khuôn, bắt chước thì xem chừng hơi nực cười .

Lời cuối, isis không khuyên ai nên / không nên đọc Mùa xương ; cũng không nhìn nhận nó là tốt, xuất sắc hay tồi, tệ hại. Với tôi, đó là một câu truyện đọc được, đáng để đợi quyển tiếp theo. Tôi không cảm thấy mình bị lừa vì cái bìa quá mức đẹp của Nhã Nam ( bìa việt nam ăn đứt bìa gốc luôn ). Sau Harry Potter, isis mới lại háo hức mong đợi như thế nhưng cái háo hức này có lẽ rằng gần với sự mong đợi Samantha hoàn thành xong bản thân mình cũng như câu truyện của cô ấy thì đúng hơn. Samantha là the “ next Stephenie Meyer ” sao ? Không, không, không, Mùa xương rõ ràng tốt hơn Chạng vạng nhiều ! ! !

Source: https://linkshay.com
Category: Review

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.